Կլինիկական հոգեբան Միհրդատ Ռոստոմի Մադաթյանի անձնական կայք - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն

  • Կլինիկական հոգեբան Միհրդատ Ռոստոմի Մադաթյանի անձնական կայք- www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն, հոգեթերապիա, Միհրդատ, Ռոստոմի, Մադաթյան

  • Սկայպ խորհրդատվություններ - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն, խորհրդատվություն, սկայպ, skype

  • Կարդա իմ գիրքը - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն, դեպրեսիայի բուժումը, лечение депрессии, գիրք, Միհրդատ, Մադաթյան

  • Խորհրդատվություններ - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն, հարց ու պատասխան, խորհրդատվություն

  • Ամեն ինչ դեպրեսիայի մասին - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն, դեպրեսիա, գիրք, Միհրդատ, Մադաթյան

  • Հոգեբանության նորություններ - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն, նորություններ

  • Ամեն ինչ ֆոբիաների մասին - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն, ֆոբիա, վախ, հանրագիտարան

  • Տուր Քո հարցը - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն, անվճար, խորհրդատվություն, Միհրդատ, Մադաթյան

  • Տարօրինակ հիվանդություններ - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն, տարօրինակ, հիվանդություններ

  • Հայաստանն իմ աչքերով - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն, Հայաստան, Երևան, Արցախ, Միհրդատ, Մադաթյան

  • Հոգեբանի ընդունարան - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն, հոգեթերապիա, Միհրդատ, Ռոստոմի, Մադաթյան

  • Հոգեբանական առակներ - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն, հոգեթերապիա, Միհրդատ, Ռոստոմի, Մադաթյան

ua-tour.net

Արախնոֆոբիա - վախ սարդերից

Արախնոֆոբիա - www.psyhelp.am հոգեբան, հոգեբանություն

Արախնոֆոբիա (հունարեն՝ ἀράχνη - սարդ և φόβος - վախ) — վախ հատվածոտանիներից (առավելապես սարդանմաններից), դասվում է տարածված ֆոբիաների շարքին: Ընդ որում, որոշ մարդկանց մոտ կարող է ավելի մեծ վախ առաջացնել ոչ թե հենց սարդը, այլ սարդի պատկերը:

Ամեն երրորդ կինը և ամեն հինգերորդ տղամարդը տառապում են արախնոֆոբիայով:

Երկրի վրա ապրում են մոտ 30 000 սարդի տիպ, որոնք աչքի չեն ընկնում յուրահատուկ գեղեցկությամբ, այնպես, ինչպես թիթեռները: Հեշտությամբ շարժելով իր ութ ոտքերը, սարդը հեշտությամբ տեղաշարժվում է ոչ միայն ուղղահայաց պատերի վրայով, այլև առաստաղի, ինչը բոլորովին նման չէ մարդու և չորքոտանի այլ կենդանիների շարժմանը:

Հաճախ արախնոֆոբիային տալիս են հետևյալ բացատրությունը՝ կենդանին կամ առարկան ինչքան ավելի է տարբերվում մարդուց, այնքան վախը մեծ է և խորը: Սակայն սա բավարար բացատրություն չի հանդիսանում: Կենդանական աշխարհում կան կյանքի բազմաթիվ այլ օրինակներ, որոնք ավելի շատ են տարբերվում մարդուց, սակայն որպես ֆոբիայի առիթ ավելի քիչ են հանդիսանում:

Արախնոֆոբիայի մյուս պատճառը տեսնում են այն բանում, որ հաճախ սարդերին նկատում են իրենց մարմնի մոտ՝ անսպասելիորեն և հանկարծակի: Բացի դրանից, վախ է ներշնչում նաև նրանց իրանի հարաբերական չափը և շարժման արագ և անկանխատեսելի բնույթը:

Արախնոֆոբիայի շարգացման ևս մի պատճառ է հանդիսանում հսկայական մարդսպան-սարդերով ֆանտաստիկ ֆիլմերը: Օգտագործելով համակարգչային տեխնիկայի հնարավորությունները, կինոարտադրողները, առանց մտածելու բաց են թողնում ֆիլմեր, որոնցում սարդակերպ այլմոլորակայինները ախորժակով խժռում են անպաշտպան մարդկանց:

Կենսաբանները պնդում են, որ սարդերը շատ հին կենդանիներ են: Հին, քարացած, գտածո սարդերը ունեն միլիոնավոր տարվա պատմություն: Նրանց մասին հայտնի է, որ դարերի ընթացքում առանձնապես չեն փոխվել, և ժամանակին ավելի խոշոր ու վտանգավոր չեն եղել, քան այսօր: Այդ պատճառով էլ չի կարելի խոսել սարդի գիգանտ նախահոր մասին, որը մահացու խայթոց ուներ:

Մյուս տեսության համաձայն, որոշ սարդանմանների վտանգավոր լինելը կարող է մարդու էվոլյուցիոն զարգացման շրջանակներում, արախնոֆոբիկ հակազդման զարգացման առիթ հանդիսանալ: Ամեն դեպքում, նույնիսկ մեր օրերում, կարիճների խայթոցից, տարեկան մահանում են 1000-ից 5000 մարդ: Այն, որ շատ շրջաններում և կուլտուրաներում, մարդու համար սարդերի ներկայացրած վտանգը կրում է հարաբերական բնույթ և այդ շրջաններում տեղի ունեցած, այս հակազդման զգալի նվազումը, կարող է բացատրել՝ ինչպես դրա անպատճառ առաջացումը, այնպես էլ այդ ֆոբիայի հաջող բուժման հնարավորությունը:

Ինչու՞մն է պատճառը: Որտեղի՞ց է առաջանում այս անպատճառ, իռացիոնալ վախը սարդերից: Որոշ ժողովուրդներ, նույնիսկ սարդերի պաշտանման կուլտ են ունեցել: Ի պատիվ սարդերի կառուցվում էին տաճարներ, որտեղ մարդիք աղոթում և պաշտում էին նրանց, ինչպես աստվածային արարածների: Լոնդոնից մի հոգեբույժ, արտահայտել է մի օրիգինալ և հետաքրքիր տեսանկյուն, ենթադրելով, որ սարդերից վախը առաջացել է ժանտախտի համաճարակի ժամանակ: Այն ժամանակ, երբ մեծ համաճարակը համակել էր միջնադարյան Եվրոպայի բնակչության մեծ մասին: Այդ ժամանակ համարում էին, որ հիվանդությունը տարածողները՝ սարդերն են: Սակայն արախնոֆոբիայով տառապում են ոչ միայն այդ եվրոպացիների հետնորդները և ոչ միայն Եվրոպայի սահմաններում:

Իրականում, ելնելով վերջին հետազոտությունների արդյունքներից, արախնոֆոբիան ավելի շատ բնորոշ է Արևմտյան Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի բնակիչներին: Այլ կերպ ասած՝ արևմտաեվրոպական մշակույթի ժառանգորդներին:

Նախ պետք է հաշվի առնել, որ մեծամասամբ դեպքերում, խոսքը գնում է սերտած վարքագծի մասին: Դա կարելի է բացատրել հետևյալով՝ երեխան իր բազմաթիվ արտահայտումներում, կողնորոշվում է իր ծնողներով և իրեն շրջապատող այլ մտերիմներով: Եթե նրանցից մեկը տառապում է արախնոֆոբիայով, ապա ընտանիքում, սարդերը սկսում են համարվել վտանգավոր և նրանցից սկսում են խուսափել, և հնարավոր է, որ երեխան հետագայում ցուցաբերում է այն վարքագիծը, որը սերտում է այդ տարիքում: Սարդ տեսնելուց, երեխայի մոտ սկսում է սրտխփոց, պուլսը արագանում է՝ զարգանում է վախ:

Արախնոֆոբիայի, որպես վարքային մոդելի ևս մի հաստատում է նրա առաջացումը վաղ մանկական տարիքում, սինթեզված ծնողների և այլ հարազատ մարդկանց կողմից, հանդիսանում է այն դիտումները, որ արախնոֆոբիան զարգանում է աշխարհի որոշակի շրջաններում: Եվ ընդհակառակը՝ որոշ ոչ քաղաքակիրթ ժողովուրդների մոտ, արախնոֆոբիան, պրակտիկորեն հայտնի չէ (որոշ շրջաններում, սարդերին ուտում են, համարելով դելիկատես): Գրանցվել են նաև դեպքեր, երբ նախադպրոցական տարիքի երեխաներ, կարողացել են անկաշկանդ ձևով ձեռք տալ սարսափելի տեսք ունեցող սարդերին, ընդ որում այդ ժամանակ վախի զգացում չեն ունեցել և նույնիսկ համարել են նրանց "բարետես":

Սակայն, արախնոֆոբիայով տառապողներից շատերը, չեն համարում, որ սարդերը "բարետես" են: Սարդերի ավելի հաճախ հանդիպող բնութագիրը՝ "զզվելին" և "գարշելին" է և այլն: Սարդի տեսքը շատերի մոտ ֆիզիկական զզվանք է առաջացնում: Որոշ դեպքերում, նրանց "փրկում է" սնահավատությունը: Կա կարծիք, որ սարդ սպանելը՝ վատ նշան է: Մի ուրիշ նախանշանի համաձայն, սարդ սպանելով, կներվեն սպանողի 40 մեղքերը:

Կյանքը թունավորող արախնոֆոբիայի թերապիայի ձևերից, ամենաօգտավետն է հանդիսանում վարքային թերապիան: Առաջին տեղում են գտնվում առճակատման թերապիայի ձևերը: Բուժման իմաստը նրանում է, որ հիվանդը ուղղակիորեն հանդիպում է իր վախի պատճառի՝ սարդի հետ: Նա ուղղակիորեն շփվում է սարդի հետ, մինչև "թռչնակերի" կամ դրա չափսի մի ուրիշ սարդի հետ շփվելը: Այս դեպքում շատ կարևոր է դիմանալը, վախը հաղթահարելը, որ հետո հնարավոր լինի ասել՝ դա հեչ էլ սարսափելի ու վախենալու չէր: Եթե խուսափենք մեր վախի աղբյուրից, ապա ֆոբիան կարող է ուժեղանալ: Արախնոֆոբիայով նախկինում տառապող շատ մարդիք, հաջող վարքային թերապիայից հետո, որպես տնային կենդանիներ պահում են սարդերի (վախի հիպերկոմպենսացիա): Պետք է նշել, որ փորձառու սարդ պահողները, խորհուրդ են տալիս ծայրահեղության մեջ չընկնել: Սարդը ձեռքի վրա վերցնելուց, սարդերի մազմզուկները, շատերի մոտ կարող են ուժեղ ալերգիկ հակազդում առաջացնել: Եվս մեկ արդյունավետ բուժման տարբերակ են հանդիսանում հատուկ համակարգչային ծրագրերը, որոնք թույլ են տալիս հիվանդին շփվել վիրտուալ սարդի հետ: Թերապևտիկ նշանակություն են ունենում նաև այն խաղերը, որտեղ անհրաժեշտ է ոչնչացնել սարդանման կենդանիների (հոգեբանները գիտափորձ են կատարել "Half-Life" խաղի հետ):

Ռուսաստանում, արախնոֆոբիան գործնական հիմնավորում չունի: Առաջին հերթին, այստեղ սարդերը, մարդկանց նկատմամբ իրենց ագրեսիվ չեն պահում: Երկրորդը՝ մարդու համար վտանգ ներկայացնող սարդերը, հիմնականում բնակվում են երկրի հարավում: Նրանցից շատերը հազվագյուտ են և մտցված են Կարմիր գրքի մեջ:

Ստորև բերում ենք, Ռուսաստանում տարածված վտանգավոր սարդերի տեսակների ցուցակ՝

  • Կարակուրտ՝ Հանդիսանում է Ռուսաստանի տարածքում բնակվող սարդերից ամենավտանգավորը՝ նրա թույնը 15 անգամ ավելի տոքսիկ է քան "բոժոժավոր օձի" թույնը: Խայթոցների դեպքում, մահացությունը հասնում է 6%-ի:
  • Հարավ-ռուսական տարանտուլ՝ Հանդիպում է Ռուսաստանի հարթավայրային շրջաններում, Ուրալում, Կովկասում, Արևմտյան Սիբիրում, Հարավային Սիբիրի սարերում, ամենահաճախը հանդիպում է Աստրախանի շրջանում: Նրա խայթոցը, մարդու համար մահացու չէ, չնայած, որ կարող է առաջացնել շատ տհաճ զգացողություններ և նույնիսկ տենդ:
  • Սերեբրյանկա կամ ջրային սարդ՝ Հանդիպում է Ռուսաստանի հարթավայրային շրջաններում, Կարելիայում և Կոլսկի թերակղզում, Ուրալում, Կովկասում, Սիբիրում և հեռավոր Արևելքում: Ապրում է ջրամբարներում, և մարդու հետ չափազանց հազվադեպ է կոնտակտի մեջ մտնում: Նրա խայթոցը, իր ծանրությամբ հավասարազոր է մեղվի խայթոցին:
  • Սարդ-խաչակիր՝ մանր սարդ է, որը ի վիճակի է վնասել մարդու մաշկը միայն այն տեղերում, որտեղ այն նուրբ է: Նրա խայթոցը, իր ծանրությամբ, նույնպես հավասարազոր է մեղվի խայթոցին:

 

  Այլ ինտերնետ կայքերում այս հոդվածի վերաներկայացման դեպքում, ակտիվ հիպերհղումը դեպի www.psyhelp.am կայքը, պարտադիր է:

Միհրդատ Ռոստոմի Մադաթյան

 

Նորություններ

GSM-կախվածություն

Շարժական կապի համատարածությունը և իրենց արտադրանքը մոլորակի համարյա բոլոր բնակիչներին վաճառելու հեռախոս արտադրողների ցանկությունը, բերում է նոր, նախկինում անհայտ հոգեկան խանգարումների և շեղումների արտահայտմանը: Հոգեբույժները սկսում են նկատել մարդկանց ավելի ու ավելի մեծ քանակ, որոնց մոտ, օդանավում, կինոթատրոնում, կամ հիվանդանոցում հեռախոսը անջատելու մասին անհրաժեշտ զգուշացումը առաջացնում է անհանգստություն և նույնիսկ վախ ու տագնապ:

Ավելին …

Ինչո՞վ են վտանգավոր...

..."տնայնածին հոգեբանները"

Զգուշացեք, հիմա շատ վիճելի հոդված է լինելու: Երբ այն կարդաք, հավանաբար կուզենաք ինձ մի լավ քոթակ տալ, կամ գոնե ասել՝. "Ոչ, ոչ, իմ ընկերները բոլորովին էլ այդպիսին չեն": Սակայ ամեն դեպքում եկեք մտածենք, թե ինչ վտանգ են մեզ համար ներկայացնում "տնայնածին հոգեբանները"՝ հարազատները, գործընկերները և ամենակարևորը՝ ընկերները:

Ավելին …

Կանացի դեմքի...

...չափորոշիչ

Կանացի դեմքի գեղեցկությունը որոշվում է որոշակի չափանիշներով՝ բիբերի միջև եղած հեռավորությամբ, աչքերի և բերանի միջև եղած հեռավորության և դեմքի երկարության ու լայնության հարաբերությամբ:

Ավելին …

Կարդալով սերը աչքերում

Այն, թե ինչքան արագ եք նկատում, նայում են Ձեր վրա, թե ոչ, կախված է նրանից, թե ինչքան "կանացի" կամ "տղամարդկային" տեսք ունի նայողը՝ ահա այսպիսին են վերջին հետազոտությունների արդյունքները: Հետազոտողները համարում են, որ տղամարդու կողմից, իր վրա նետված գեղեցիկ կնոջ հայացքը նկատելու արագության մեջ կարող է թաքնված դեր խաղալ էվոլյուցիոն առավելությունը:

Ավելին …

Ագրեսիա, կարգավիճակ...

...և սեքս

Երբևե մտածել եք, թե ինչու երբեմն աննշան բաների հետևանքով մարդը դուրս է գալիս հունից: Ինչու սխալ հայացքը կամ թափված կաթը կարող են բերել վեճի կամ նույնիսկ կռվի: Մինեսսոտա նահանգի համալսարանի հետազոտող Վլադաս Գրիշկևիչիուսը, ինչու էեն մարդիկ ճանճից փիղ սարքում, հարցին տալիս է երեք պատասխան՝ ագրեսիա, կարգավիճակ և սեքս:

Ավելին …

Անթրոպոմորֆիզմ

Տնային կենդանիների նկատմամբ ցուցաբերվող անթրոպոմորֆիզմը, հաճախ մեր կողմից գնահատվում է որպես դրական և հումանիստական երևույթ, սակայն մեր չորքոտանի ընկերների դաստիարակության հարցում, այն միայն խանգարում է:

Ավելին …

Հարց ու պատասխան

Ամուսինս կարծում է, որ...

...երեխայի հայրն ինքն է...

Հարց՝

Բարև Ձեզ: Ես 27 տարեկան եմ: Ամուսնացած եմ արդեն 3 տարի, ունեմ երեխա, որն իմ ամուսնուց չէ (այդ մասին նա չգիտի), այլ սիրած մարդուց, ով նույնպես ամուսնացած է արդեն 13 տարի: Սիրեցյալիս ճանաչում եմ արդեն 8 տարուց ավելի:

Սկզբում, նա ինձ հետ հարաբերություններ չէր ցանկանում ունենալ, բացատրելով, որ ամուսնացած է ու չի ուզում ինձ ցավեցնել: Այն ժամանակ, ուղեղով ես նրան հասկանում էի, սակայն մինչև ականջներս սիրահարվեցի: Ես փորձեցի ընդունել իրավիճակը այնպիսին, ինչպիսին որ կար, և բաց թողեցի նրան, փորձելով մոռանալ ամեն ինչ, մտածելով, որ իմը չի, այն էլ ուրիշինն է:

Ավելին …

Չեմ ներում անցյալը

Հարց՝

Բարի օր: Իմ անունը Յուլիա է, ես 20 տարեկան եմ: Ամուսնացած չեմ, երեխաներ չունեմ, ապրում եմ ծնողներիս հետ: Ինձ տարբեր ձևի եմ վերաբերվում՝ երբեմն հպարտանում եմ ինձնով, երբեմն հայհոյում եմ ինձ, հասկանալով, որ կարող էի ավելի ճիշտ վարվել: Ես զգացմունքային մարդ եմ, բայց դրա հետ մեկտեղ կարող եմ բավականին հանգիստ ինձ դրսևորել: Հեշտությամբ գնում եմ շփման, բայց ոչ կոնֆլիկտի, միշտ ցանկանում եմ հասկանալ և ընդունել դիմացինիս տեսակետը, մարդկանց ընդունում եմ այնպես, ինչպիսին նրանք կան, սակայն ատում եմ էգոիստներին: Շատ ընկերներ և լավ ծանոթներ ունեմ: Շատերը ինձ ընկալում են որպես բարի և հասնող մարդ, որը միշտ կօգնի, կլսի և կսատարի: Հենց այս բանի համար էլ ինձ գնահատում են և վստահում: Ահա և կարճ իմ մասին:

Ավելին …

Նա ինձ լքեց իմ կարճ...

...տաբաթի պատճառով...

Հարց՝

Բարև Ձեզ Միհրդատ Ռոստոմովիչ: Ես Նատալյան եմ: 19 տարեկան եմ, ապրում եմ Պյատիգորսկում՝ Ստավրոպոլի նահանգ: Ապրում եմ ծնողներիս և եղբորս հետ (համերաշխ ընտանիք է՝ վեճեր լինում են, սակայն ոչ լուրջ): Ես սանգվինիկ եմ: Ինտելեկտս լավ զարգացած է: Վարքագիծս կայուն է: Ինքնատիրապետումս լավը: Ինքնագնահատականս նորմալ: Ակտիվ եմ և ընկերասեր:

Ավելին …

Բաժանվել եմ սիրելիիցս...

...և տեղս չեմ գտնում...

Հարց՝

Բարև Ձեզ: Իմ մոտ հետևյալ իրավիճակն է՝ ես բաժանվել եմ իր սիրած տղամարդուց: Վերջին շրջանում նրա մոտ այնպիսի անտարբեր վերաբերմունք էր իմ նկատմամբ, որ ես չեմ ուզում նրա հետ որևէ ընդհանուր բան ունենալ: Չեմ էլ հասկանում՝ սիրում եմ նրան թե ոչ: Վերջին շրջանում տեղի ունեցած այն ամենից հետո, որ ես վերապրել եմ, կարելի էր նրան ատել:

Ավելին …

Մենք արդեն 9-10 ամիս է

...ամեն օր վիճում ենք...

Հարց՝

Բարև Ձեզ։ Իմ անունն է Եկատերինա։ Ես 18 տարեկան եմ։ Ապրում եմ Եկատերինբուրգում ծնողներիս հետ (մորս, տատիկիս և պապիկիս)։ Կապնված եմ մի 18 տարեկան երիտասարդի հետ։ Ես շատ դժվար վիճակում եմ, չգիտեմ թե ում դիմեմ՝ հոգեբանի մոտ գնալ չեմ ուզում, որովհետև նրանք հաճախ փորձում են իմանալ այն, ինչի կարիքը չկա։ Այսպես ինձ ավելի հարմար է թվում…

Ավելին …

Գտել եմ ամուսնուս...

...գաղտնի նամակագրությունը իր նախկինի հետ…

Հարց՝

Բարև Ձեզ: Իմ անուն է Ելենա: Ես 22 տարեկան եմ, ապրում եմ Կիևում, ամուսնուս և ծնողներիս հետ (երեխաներ չունենք): Ես դժվար վիճակում եմ՝ ամուսնուս հետ լուրջ կոնֆլիկտ ունեմ:

Ես բաց մարդ եմ, մտածող, զգայուն, ինձ սիրում եմ: Կարծում եմ, որ շրջապատս ինձ ընկալում է այնպես, ինչպես ես ինքս: Որոշ մարդիք ինձ համարում են չափազանց դժվար (աշխատավայրում ենթականերս՝ պահանջկոտությանս պատճառով):

Ավելին …