Մի մարդ եկավ մի փոքր քաղաք։ Անցնելով փողոցներով նա տեսավ մի թաղման թափոր, բաղկացած 4 հոգուց։ Նա գնաց թափորի հետևից մինչև գերեզմանոց։ Երբ թաղման արարողությունն ավարտվեց, գերեզմանի կողքին մի կին մնաց, ով նստել ու ժպտում էր։ Մարդը մոտեցավ նրան ու հարցրեց՝
— Ինչու՞ եք դուք ժպտում։
Երկու ճամփորդ հանդիպեցին բարձր լեռան վրա մի նեղ արահետին։ Արահետն այնքան նեղ էր, որ ոչ մի կերպ նույնիսկ ճանապարհը զիջել չեր լինում։ Նայեցին նրանք միմյանց դեմքին և ճանաչեցին իրար — արյունարբու թշնամիներ են։ Եվ նա, ով վերևից էր իջնում, մի փոքր մտորելուց հետո իրեն նետեց անդունդը, ճանապարհը զիջելով մյուսին։ Ներքևից բարձրացող ճամփորդը, ինչքան բարձրանում էր վերև, այնքան մտածում էր, թե ինչու վերջինս իրեն ճանապարհ տվեց։ Եվ եկավ այն եզրահանգման, որ նա իրենից լավն էր։ Վերդարձավ նա հետ, այն նույն վայրն ու նույնպես թռավ ժայռից ներքև։
Բանտից մի մարդ ազատվեց։ Նա չգիտեր ինչ անել և քայլում էր շուկայով՝ իր համար զբաղմունք փնտրելով։ Շուկայում նա հանդիպեց մի մարդու ով աղավնիներ էր վաճառում։ Նա այդ մարդու հետ խոսքի բռնվեց, ծանոթացավ, սկսեց հետաքրքրվել այդ գործով, և շուտով հմտանալով սկսեց աղավնիներ բազմացնել։
Մի անգամ նա աղավնիների մի խմբաքանակ վաճառեց, բայց մի քանի օր անց, վերջիններս վերադարձան իր մոտ տուն։ Մի որոշ ժամանակ անց, նա կրկին նրանց վաճառեց և նրանք կրկին վերադարձան։
Մի թեթևատլետ սպորտսմենուհի ոչ մի կերպ չէր կարող իր արդյունքները բարելավել։ Նա հանգիստ աղջիկ էր, սակայն որքան էլ որ չէր ջանում, ոչինչ չէր ստացվում — կարծես թե իր սահմանին էր հասել։ Նրա մարզիչը արդեն չէր հասկանում թե ինչ նախաձեռներ — և մարզումների համալիրն էր փոխում, և մեթոդիկան։ Ամեն բան զուր էր։ Անելանելիությունից նա որոշեց իր ենթակային առաջարկել, որ անցնի դոպինգի կուրս։ Մարմնամարզուհին համաձայնվեց, չնայած, որ գիտեր, որ դա օրինական չի և բացի սպորտային արդյունքից նաև վնաս է բերելու իր օրգանիզմին։
Մի մեղքերի մեջ խրված քաղաքի փողոցում, Աստված համոզում էր մի պոռնիկի, թողնել իր ամոթալի զբաղմունքը, սակայն վերջինս ուշադրություն չդարձնելով նրա խոսքերին, իր հայացքն ուղղեց մի վարդագույն պսակով մարդու վրա ու համբուրեց նրա ներկված շուրթերը։ Եվ բորոտը, ում Աստված նվիրեց ապաքինում, գնաց նրա հետևից ու դարձավ նրա սիրեկանը։
Այդ ժամանակ Աստված ջուրը գինի դարձրեց,
Մի ծերունի մի անգամ իր հետ վերցրեց փոքրիկ թոռնիկին երեկոյան պատարագի։ Տղան մեծ հետաքրքրությամբ և ակնածանքով հետևեց այն ամենին, ինչ տեղի էր ունենում պատարագի ժամանակ։ Նրան հիացնում էին հոգևորականները՝ նրանց խիստ տեսքը, իշխող ձայնը և վառ, անսովոր հագուստը։
Տան ճանապարհին, տղան հարցրեց պապին՝
Մի երիտասարդ իր ընկերուհուն առաջարկեց իր ձեռքն ու սիրտը: Վերջինս ուրախությամբ համաձայնվեց և ի պատասխան հյուր հրավիրեց տղային նրա ծնողների հետ, որպեսզի ծանոթացնի նրանց իր հոր և մոր հետ։
Ընթրիքի ընթացքում, երկու ընտանիքները ընդհանուր լեզու գտան և արդեն մի կարճ ժամանակ անց սկսեցին շփվել այնպես, կարծես հին ծանոթներ էին։
Հանդիպեցին մի անգամ երկու ծանոթ մարդ։ Նրանք երկուսն էլ ֆիզիկական մարզումներով էին զբաղվում միևնույն սպորտդահլիճում։ Մեկը մյուսին ասում է՝
- Ինչ-որ վաղուց չես երևում մարզումների։ Ու՞ր ես կորել։
- Մեքենաս էր փչացել, - պատասխանեց մյուսը։
Մի հոգևորականի ընտանիքում մի տղա էր մեծանում, ում տեր հայրը վաղ տարիներից որոշել էր հոգևորություն սովորեցնել։ Նա հորդորում էր վերջինիս պարբերաբար եկեղեցի հաճախել և բազմաթիվ աղոթքներ սովորել։ Տղային դուր էր գալիս աղոթքներ կարդալը և նա վաղ տարիքից սկսեց Աստծո նկատմամբ սեր արտահայտել։ Բայց մի անգամ նա հարցրեց իր դաստիարակին՝
- Ինձ համար մի բան պարզ չէ, - ասաց նա։
Մի անգամ Կասյանը հրապուրվեց էստրադային պարերով և սկսեց պարապմունքների հաճախել։ Մի քանի շաբաթ անց, սկսնակ պարողը ոչ մի շարժ չտեսավ և անտրամադիր գալով իր ընկեր Ելիզարի մոտ, նա ասաց՝
- Ինչ-որ ոչինչ էլ չի ստացվում ինձ մոտ այդ պարերի մեջ - ոչ պլաստիկա ունեմ, ոչ ռիթմ, և ընդհանրապես արդեն այդքան ժամանակ ծախսեցի այդ պարապմունքների վրա ու դատարկ տեղը։
Երիտասարդ ամուսինները նոր-նոր էին սկսել կահավորել իրենց ընտանեկան օջախը, որ իրենց հարաբերություններում սկսեցին պրոբլեմները։ Իսկ բանը միայն նրանում էր, որ կինը յուրահատուկ գեղեցիկ էր ու նուրբ, իսկ նրա ամուսինը, սարսափելի խանդոտ բնավորություն ուներ, որը ոչ իրեն, ոչ էլ կնոջը հանգիստ չէր տալիս։ Նա մշտապես տանջվում էր կնոջ դավաճանության մեջ կասկածներից, սակայն անհերքելի փաստեր այդպես էլ չէր կարողանում գտնել։
Ավարտելով համալսարանը, Կասյանը սկսեց իր համար մշտական աշխատանք փնտրել։ Ամենատարբեր ձեռնարկություններում երկար դեգերումներից հետո, նրան վերջապես ընդունեցին, բայց երեք ամիս փորձաշրջանով։ Քանի այդ ժամկետը ձգվում էր, Կասյանի աշխատավարձը երեք անգամ փոքր էր սովորական աշխատավարձից։
Երբ փորձաշրջանն ավարտվեց, տնօրենը Կասյանին հեռացրեց աշխատանքից,
Մի ամգամ, դեռևս երիտասարդ տարիներին, Ելիզարն ու Կասյանը որոշեցին գործով զբաղվել։ Ելիզարն այդ ժամանակ արդեն ավարտում էր տնտեսագիտական ինստիտուտը, իսկ Կասյանը արդեն արհեստավարժ նկարիչ էր, քանի որ ուներ գեղարվեստի ուսումնարանի դիպլոմ։ Կասյանի նախաձեռնությամբ տղաները սկսեցին պատվիրատուների համար պատեր նկարազարդել և դա նրանց մոտ նույնիսկ շատ էլ լավ էր ստացվում։
Մի անգամ լրագրողը հարցրեց Հենրի Ֆորդին՝
- Ինչպե՞ս է հնարավոր, որ դուք, կրթություն չունենալով, հանդիսանում եք աշխարհի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը։ Հավանաբար դուք նույնիսկ էլեմենտար բաներ չգիտեք։
- Ո՞վ է դա ձեզ ասել, - պատասխանեց միլիոնատերը։
Կար չկար մի ճանապարհորդ կար։ Նրա կյանքը հեշտ չէր իր վատ առողջության պատճառով և այդ պատճառով էլ նա իրեն նվիրեց ստեղծագործությանը։ Նա գրող էր և նրա ստեղծագործությունները արտասովոր հանրայնություն էին վայելում։ Եվ ինքը նույնպես հայտնի գրական անձ էր։ Ինչքան էլ որ չէր ուզում նա շատ ճանապարհորդել և պատերազմի մասնակցել, սակայն առողջությունը նրան թույլ չէր տվել, այդ պատճառով էլ նրան մնացել էր միայն գրելով զբաղվել, պատկերելով իր ցանկալի ճանապարհորդությունները թղթի վրա։
Ելիզարը վաղ մանկությունից Աստծուն հավատում էր։ Նա մշտապես եկեղեցի էր գնում, աղոթքներ կարդում, խնդրում էր Աստծուն կատարել իր բաղձալի երազանքները, աղոթում էր մտերիմների համար, ապաշխարում էր իր սխալների մեջ, երախտագիտությունն էր հայտնում բարեկեցության համար։
Իսկ Կասյանը, ի տարբերություն իր ընկերոջ, անսասան աթեիստ էր։ Նա մշտապես պնդում էր, որ Աստված չկա և երկնային արքայություն էլ չկա ու մարդը մահանալով, ուղղակի հողին է տրվում։
Ծերունին թոռան հետ զբասնում էր զբոսայգում։ Մոտակա կայանատեղիում կանգ առավ մի նոր «Բենթլի», որից դուրս եկավ մի երիտասարդ ու վճռական քայլվացքով ուղղորդվեց իր գործերով։
- Այս քեռին հավանաբար ամենաերջանիկ մարդն է, - ասաց թոռը դիմելով պապուն։
- Ինչու՞ ես դու այդպես համարում, - զարմացավ ծերունին։
Մի անգամ, երկու ընկեր՝ Ելիզարն ու Կասյանը զբոսնում էին ծառուղիով քաղաքի կենտրոնում։ Օրը՝ շոգ էր և պաղպաղակի կրպակի մոտով անցնելուց, Կասյանը չհամբերեց և իր համար քաղցր զովացնող ուտեստ գնեց։ Բացելով պաղպաղակը նա թուղթը նետեց գետին։
- Ի՞նչ ես անում, - բացականչեց Ելիզարը։ - Ինչու՞ ես աղտոտում։ Մի՞թե դժվար էր այդ պաղպաղակի թուղթը նետել այ այն աղբամանի մեջ։ Այն միայն մի քանի քայլ հեռու է մեզանից։
Մի անգամ, ցուրտ աշնանային եղանակին, օվկիանոսի մեջտեղում նավը ուժեղ փոթորիկի մեջ ընկավ։ Որքան էլ որ չպայքարեցին նավաստիները տարերքի դեմ, բայց այդպես էլ չկարողացան փրկել նավը, - ծովային խորխորատը կուլ տվեց այն և ողջ անձնակազմին բացառությամբ երկու մարդու՝ բոցմանի ու ծեր փիլիսոփայի։ Այս երկուսը մի փոքրիկ մակույքով փրկվելով, ուղղակի հրաշքով ապրեցին փոթորկի ամենաուժեղ պահը։ Սակայն իրենց վիճակը այնուամենայնիվ փրկության հույս չէր թողնում։
Մի որոշ ժամանակ Կասյանը գործազուրկ էր։ Նրա ընկեր Ելիզարը աչ մեկ անգամ հարցնում էր նրան, թե ինչու վերջինս աշխատանքի չի տեղավորվում։ Բայց Կասյանը միշտ պատասխանում էր, թե բոլոր հնարավոր վայրերում նա հեռանկար չի տեսնում։ Այդ ժամանակ Ելիզարն ասաց՝
- Ինչպե՞ս ես դու կարող նման կերպ մտածել, եթե չես փորձել։ Լճակի ջրերին կարելի է մի ողջ հավերժություն նայել,
