Կյանքով տանջված հայրը, հոգատարությամբ խորհուրդ է տալիս իր որդուն՝
- Որդիս, մի լսիր այն միտքը, որի մասին գրված է ասացվածքում, թե ամեն ծաղիկ իր բույրն ունի և հրաժարվիր կանացի սիրո արբեցնող ծաղիկները վայելելու ցանկությունից:
Որդին առարկեց հորը՝
- Իմ թանկագին հայր, Դու երբեք չե՞ս նկատել այդ կանանց դրախտային կերպարները:
Մուհամմեդ մարգարեն, իր ուղեկիցներից մեկի հետ եկավ քաղաք, որպեսզի մարդկանց ուսուցանի: Ուսմունքի կողմնակիցներից մեկը նրան դիմեց հետևյալ խոսքերով՝
- Տեր: Այս քաղաքում հիմարությունն է տիրում: Այստեղի բնակիչները համառ են ավանակների պես և ոչինչ չեն ուզում ուսանել: Քեզ չի հաջողվի այս անզգա մարդկանցից և ոչ մեկին ճշմարիտ ճանապարհի վրա դնել
Մարգարեն լսեց նրան և բարեհաճությամբ պատասխանեց՝
Մի ամառային գիշեր, տանիքում գտնվող այգում քնած էին ընտանիքի բոլոր անդամները: Մայրը նկատեց, որ հարսը, ում նա իր կամքին հակառակ ստիպված էր համբերել և որդին քնել են ամուր իրար գրկած:
Նրա ուժերից վեր էր այդ ամենը տեսնելը: Նա արթնացրեց քնածներին և գոռաց՝
- Ինչպես կարելի է այս շոգին այդպես ամուր գրկախառնված քնել: Դա առողջության համար վնասակար է:
Այգու մյուս անկյունում քնած էր նրա դուստրը, իր սիրելի փեսայի հետ:
Ամուսնացած քառասնամյա բիզնեսմենը նստած է վագոնի կուպեում: Նա կարդում է թերթի տնտեսագիտական բաժինը և ժամանակ առ ժամանակ պատուհանից դուրս է նայում՝ կողքով սլացող լանդշաֆտին:
Կարճ կանգառ, կուպեի դուռը բացվում է, և ներս է մտնում մի երիտասարդ տիկին: Նա բավականին մեծ պայուսակ ունի, որը նա փորձում է տեղավորել ուղեբեռային ցանցի մեջ: Բիզնեսմենը մի կողմ է նետում թերթը, վեր թռչում, և նրբակիրթ «թույլ տվեք»- ից հետո, տեղավորում ուղեբեռը:
Հիվանդի իրավիճակը՝ և ոչ միայն հոգեբանական դժվարություններ ունեցող հիվանդի, շատ առումներով նման է մի մարդու իրավիճակի, ով երկար ժամանակ կանգնած է մեկ ոտքի վրա: Մի որոշ ժամանակ անց, ծանրաբեռնված ոտքի մկանները սկսում են ցնցվել: Նա հազիվ է պահում հավասարակշռությունը: Արդեն ոչ միայն ոտքն է ցավում, այլև ամբողջ մարմինը: Ցավը դառնում է անտանելի, մարդը օգնության կոչ է անում: Շրջապատող մարդիկ փորձում են ամեն կերպ օգնել նրան: Մեկը մերսում է հիվանդ ոտքը: Մյուսը՝ սկսում է բոլոր կանոնների համաձայն մերսել լարված պարանոցը:
Մի տիրակալ ասաց իր Իմաստունին՝
— Մենք, տիրակալներս, անհամեմատ ավելի պրակտիկ ենք քեզանից, սակայն Դու ավելի մեծ գիտելիքների տեր ես, քան մենք: Այդ պատճառով էլ, երբեք չփորձես սովորեցնել մեզ մարդկանց ներկայությամբ: Օտարների մոտ երբեք չխոսես այն բաներից, ինչից քեզ չեն հարցնում: Պատասխանելով հարցերին, թեմայից չշեղվես: Սովորեցրու մեզ միայն այն, ինչ անհրաժեշտ է պետությունը կառավարելու համար: Երբեք մի զարմացի երբ կլսես տիրակալի խոսքը՝
Մի տիրակալ ասաց՝
— Արժանի չէ նվերի նա, ով չի իջնում իր բարձունքից, որ խնդրի:
Այդ պահին ներկա Իմաստունը պատասխանեց նրան՝
— Նա, ով խնդրում և վերցնում է՝ ավելի շատ կորցնում է, քան ստանում:
Սուլթանի որդիներից մեկը ասաց իր ծառային՝
— Գնա և շուկայից գնիր ամենալավ արքայանարինջները՝ կես զուզայով (մանր փող):
Լսելով այդ, հայրը նրան ասաց՝
— Հիմա, երբ Դու հասկացար, որ զուզան ունի կես,
Այն հարցին, թե նա ինչու՞ երբեք, ոչ-ոքի, ոչ մի բանի համար շնորհակալություն չի հայտնում, Արդիբալին պատասխանեց՝
— Հազիվ թե հավատաք, սակայն եթե ես շնորհակալություն հայտնեմ մարդկանց, նրանք իրենց բավարարված կզգան, իսկ դա հավասարազոր է նրան, կարծես թե նրանց վճարել կամ վարձատրել են իրենց գործադրած ճիգերի համար: Եթե շնորհակալություն չես հայտնում՝ ապա դեռ հնարավորություն է մնում, որ երբևիցե նրանք կպարգևատրվեն իրենց մատուցած ծառայության դիմաց,
Հոգևոր մարդկանց ենթադրյալ աշխարհը լի է անգիտակից կեղծավորներով:
Մի էգոցենտրիկ մարդ, ով ձգտում էր բարձրագույն գիտակցության, ժամանեց սուֆիական կենտրոն և կանգ առավ դարպասների մոտ, որ խոսի պահակի հետ:
— Այ ես գիտեմ, — ասաց նա, — որ մեզանից շատերը չգիտեն, թե այս աշխարհում որքան Ճշմարտության իրական փնտրողներ կան...
Սուֆիին հարցրեցին՝
— Ինչու՞ եք Դուք դիմանում այդքան հիմար հարցերին:
Նա ժպտաց և ասաց՝
— Այն բանի համար, որ բոլորս օգուտ ստանանք, հետևելով այս հարցի նման հարցերին:
Տխրության բացակայությունը ծնում է գերհագեցվածություն: Դրա վառ օրինակ կարող է ծառայել մեղվի մասին պատմությունը:
Երկար ձմեռային քնից հետո, առաջին անգամ դուրս թռչելով փեթակից, մեղուն հայտնաբերեց մի ծաղկանոց:
Երեք օր անց, նա գոչեց՝
Ոմն մեկը, բողոքեց սուֆիստ իմաստունին, որ նրա պատմած պատմությունները՝ որոշ մարդկանց կողմից մեկնաբանվում են մի կերպով, իսկ մյուսների կողմից՝ այլ կերպով:
— Հենց դրանում է այդ պատմությունների արժեքը, — ասաց իմաստունը: — Անկասկած, Դուք նույնիսկ չէիք մտածի այն բաժակի մասին, որից կարելի է միայն կաթ խմել, սակայն չի կարելի ջուր խմել, կամ այն ափսեի մասին, որից կարելի է միս ուտել, բայց չի կարելի մրգեր ճաշակել: Բաժակը և ափսեն՝ սահմանափակ կրիչներ են: Որքա՞ն ծավալուն պետք է լինի լեզուն, որ ապահովի սնունդով:
Մի Սուֆիստի հարցրեցին՝
— Պատվարժան, ինչու՞ Ձեր դեմքին նկատելի չեն թախծի հետքերը:
— Ես չունեմ այն, ինչի կորստի համար արժե թախծել, — պատասխանեց Սուֆիստը:
Կար-չկար մի Ավանակ կար, որն ապրում էր մի աղքատ մարդու մոտ և աշխատում նրա համար: Նա վատ էր սնվում, բայց մի կերպ ապրում էր: Մի անգամ Թագավորական ախոռների կառավարիչը խղճաց այս դժբախտ կենդանուն և տեղավորեց նրան Թագավորական ախոռում՝ Թագավորական նժույգների հետ, կերակրեց նրան և սկսեց հոգ տանել նրա մասին: Խեղճ Ավանակը չէր կարողանում չհամեմատել իրեն Սուլթանի ազնվազարմ արաբական նժույգների հետ: Նա դիմում էր Աստծուն՝ թե ինչու՞ է իրենց միջև այդքան մեծ տարբերություն:
Ջունայդը՝ Բաղդադից, մի անգամ անցնում էր կառափնարանի կողքով, որտեղ պատրաստվում էին մահապատժի ենթարկել մի գողի:
Ջունայդը խոնարհվեց հանցագործի առջև:
Մի անցորդ հարցրեց՝
— Ինչու՞ Դուք այդպես արեցիք:
Մուկը և փիղը սիրեցին իրար:
Ամուսնության գիշերը, Փիղը ոլորեց իր ոտքը, ընկավ, հարվածվեց մի կոշտ բանի և մնաց անշնչացած:
— Օ, ճակատագիր, — ասաց Մուկը: — Ես գնեցի հաճույքիս մեկ պահը և երևակայության տոննաները՝ ամբողջ կյանքիս գնով, որը նվիրելու եմ գերեզման փորելուն:
Մարդը, ով նպատակ ուներ ուսանել, ասաց Ջուն-Նուն Եգիպտացուն՝
— Աշխարհում ամեն ինչից շատ ուզում եմ ընդունված լինել Ճշմարտության Ուղի:
Ջուն-Նունը ասաց նրան՝
— Դուք կարող եք միանալ մեր քարավանին միայն այն դեպքում, եթե սկզբի համար, կկարողանաք ընդունել երկու պայման: Առաջինը՝ Դուք պետք է անեք այն, ինչ չեք ուզում անել:
Մի անգամ զրույցի բռնվեցին երկու աղքատ մարդ:
— Վատ ժամանակներ են հիմա, — բողոքեց մեկը մյուսին:
— Ի՞նչ ես ասում, — հակառակվեց ընկերը, — Հիմա այնքան էլ վատ չէ: Բայց կգա ժամանակ, երբ ապրելը համարյա անհնար կլինի:
— Դա ե՞րբ կլինի:
Մի եղջերու այնպես հիվանդացավ, որ սարից գլորվեց հարթավայր: Սակայն նրա եղբայրները մենակ չթողեցին նրան դժբախտության մեջ և հաճախ այցելում էին նրան: Այցելությունների ընթացքում նրանք ճաշակում էին այն հյութեղ խոտը, որն աճում էր այդ հարթավայրում: Երբ եղջերուն ոտքի կանգնեց, շուտով մահացավ սովից:
Պարզ չէ՞, որ կարեկցողներից շատերը ավելի շատ վնաս են բերում, քան օգուտ՝ նրանց, ում կարեկցում են:
